لطفا این موضوع را به اشتراک بگذارید

شرایط حمل FOB چیست

شرایط تجاری حمل کالا نشان دهنده نقطه ای است که از آن به بعد کلیه مسئولیت های حمل کالا از عهده فروشنده به عهده خریدار انتقال می یابد. امروزه در حمل و نقل داخلی از این اصطلاح برای توصیف شرایطی استفاده می شود که فروشنده دیگر مسئول حمل کالا نیست و خریدار مسئول پرداخت هزینه های حمل و نقل از انبار فروشنده می باشد.

در حالت ایده‌آل FOB، فروشنده هزینه حمل و نقل را تا بندر حمل یا دیگر مبدا های حمل و نقل می‌پردازد و خریدار هزینه حمل و نقل را تا انبار خود می‌پردازد.

شرایط حمل FOB

 

تعیین اینکه چه کسی مسئول پرداخت هزینه های حمل و نقل می باشد، معمولاً در شرایط فروش مشخص می گردد. توجه داشته باشید که ذکر شرایط حمل، مالکیت کالا را مشخص نمی کند و فقط به این نکته اشاره دارد که کدامیک از طرفین هزینه حمل را می پردازد؛ اینکه مالکیت کالا متعلق به چه کسی است تنها توسط بارنامه مشخص می گردد.

 

تاریخچه شرایط حمل FOB

اصطلاح "حمل تا روی عرشه" (Freight On Board) مربوط به زمان هایی است که کشتی های بادبانی کار حمل دریایی را انجام می‌دادند و کارگران بار را به صورت دستی تا روی عرشه حمل می‌کردند. FOB واژه ی خوبی برای اشاره به حمل کالاها از طریق کشتی بود، زیرا در آن زمان حمل دریایی روش اصلی حمل و نقل کالا از کشورهای دوردست بود. از آن زمان به بعد استفاده از این واژه تغییر کرد و تعریف آن در کشورهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارد.

 

هزینه های مرتبط با FOB

FOB یک اصطلاح حقوقی بین المللی است که فروشنده را ملزم می کند تا کالا را بر روی عرشه کشتی به خریدار تحویل دهد. فروشنده ملزم به انجام تعهدات خود در رابطه با حمل کالا می باشد. هزینه های مربوط به حمل کالا از انبار فروشنده تا انبار خریدار عبارتند از: هزینه‌های حمل و نقل تا بندر مبدا، بارگیری کالا به کشتی، حمل کالا توسط کشتی تا بندر مقصد، هزینه تخلیه بار از کشتی در بندر مقصد، هزینه بیمه، هزینه حمل کالا از بندر مقصد تا انبار خریدار.

تحت این شرایط، فروشنده موظف است کلیه هزینه های حمل و نقل از انبار خود تا روی عرشه کشتی را بپردازد و کلیه هزینه های حمل و بیمه، یعنی حمل با کشتی تا بندر مقصد، تخلیه بار در بندر مقصد و حمل بار از بندر مقصد تا انبار خریدار، به عهده خریدار می باشند. به طور مثال اگر فروشنده یک کالا در شهر پکن، چین باشد و خریدار در شهر تهران، ایران باشد؛ فروشنده موظف است کالا را از انبار کارخانه در پکن تا روی عرشه کشتی در بندر شهر شانگهای با هزینه خود حمل نماید و خریدار کالا متقبل کلیه هزینه های حمل با کشتی از بندر شانگهای تا بندرعباس، هزینه بیمه، هزینه تخلیه بار و هزینه حمل بار از بندرعباس تا انبار خود در شهر تهران می باشد.

 

حالت های مختلف حمل با شرایط FOB

در بعضی حالات ممکن شرایط حمل FOB با جزئیاتی همراه باشد که در شرایط کلی تغییر ایجاد می کنند. این شرایط معمولا در پیش فاکتور (PI) و بارنامه (BL) ذکر می گردند.

FOB Origin, Freight Prepaid: بدین معنی است که فروشنده هزینه حمل کالا را می پردازد و بیمه کالا بر عهده خریدار می باشد.

FOB Origin, Freight Collect: بدین معنی است که خریدار کلیه هزینه‌های حمل و بیمه را از مبدا تا مقصد خواهد پذیرفت.

FOB Origin, Freight Prepaid, & Charged Back: در این حالت فروشنده هزینه حمل را نمی پردازد اما هزینه آن را در فاکتور بر روی کالاهای اعمال می کند. در نتیجه خریدار هزینه حمل را با فاکتور فروش به صورت یکجا می پردازد و بیمه کالا از مبدا تا مقصد به عهده خریدار می باشد.

FOB Destination, Freight Prepaid: در این حالت فروشنده کل هزینه های حمل و نقل و بیمه کالا را از مبدا تا مقصد به عهده می گیرد.

FOB Destination, Freight Collect: در این حالت گیرنده کالا هزینه حمل و نقل را در زمان تحویل کالا می پردازد و بیمه و مسئولیت حمل با فروشنده می باشد.

FOB Destination, Freight Collect, and Allowed: در این حالت خریدار هزینه حمل را به فاکتور اضافه می کند و خریدار آن را می پردازد. در این حالت فروشنده مسئول حمل کالا تا مقصد مشخص شده توسط خریدار می باشد.

 

در ایران معمولا از شرایط اضافی فوق استفاده نمی شود و FOB بصورت مرسوم آن به کار می رود.